Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyet Tarihi

Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyet Tarihi

Sancak Sistemi

-Sancak sistemi padişah adayı şehzadelerin tecrübe devlet yönetiminde tecrübe kazanmaları için sancağa gitmeleridir. Sancaklarda şehzadelerin yanına Lala adı verilen devlet adamı verilirdi.

-Sancak sistemini Orhan Bey başlatmıştır. I. Ahmet kaldırmıştır.

-Sancak sistemi ile ilk tahta çıkan I.Murat , son tahta çıkan III.Mehmet’dir.

Veraset Değişikliği

Osman Bey zamanında veraset sistemi  ”ülke hükümdar ve ailesinin ortak malıdır”  

I.Murat veraset sistemini ilk değiştiren padişahtır. ”ülke padişah ve oğullarınındır.”

Fatih Sultan Mehmet veraset sistemini değiştirerek en güçlü olanın tahta geçme sistemi ile kardeş katlini getirdi.

I.Ahmet Ekber ve Erşat sistemini getirdi ve tahta en büyük ve akıllı olanın geçmesi sistemi geldi.

Başkent

Beylik iken Söğüt , İznik , Bilecik başkentlik yapmıştır.

-Orhan Bey’in Bursa’yı fethetmesi ile ilk başkent Bursa olmuştur.

-I.Murat Edirne’yi başkent yapmıştır.

-Fatih Sultan Mehmet İstanbul’un Fethinden sonra İstanbulu başkent yapmıştır.

Yeniçeri Ocağı

-Yeniçeri Ocağını I.Murat kurmuştur.

-Yeniçeri Ocağını ilk kaldırmak isteyen padişah Genç Osman‘dır. Yeniçeri Ocağını kaldıran padişah II.Mahmut’tur. (Vakay-i Hayriye)

Anadolu Türk Siyasi Birliği

-Orhan Bey döneminde Karesioğullarının alınması ile başlamıştır.

-İlk defa Yıldırım Beyazıd döneminde sağlanmıştır. İlk defa Ankara Savaşı sonrası bozulmuştur.

-Son olarak Yavuz Sultan Selim döneminde Çukurova bölgesinde bulunan Dulkadiroğulları Beyliğinin Osmanlı devletine dâhil olmasıyla Anadolu siyasi birliği tam anlamıyla sağlanmıştır.

Para

-İlk Osmanlı parası akçedir. Osman Bey zamanında bastırılmıştır.

-Orhan Bey zamanında gümüş para , Fatih Sultan Mehmet zamanında altın para bastırılmıştır.

-İlk Osmanlı kağıt parası kaimedir. Abdülmecid tarafından bastırılmıştır.

Siyasal Sistem

-Osman Bey döneminde aşretlikten beyliğe,

-Orhan Bey-I.Murat döneminde beylikten devlete,

-II.Mehmet döneminde devletten imparatorluğa,

-II.Abdulhamit döneminde meşrutiyet sistemi ile ilk kez rejim değişikliği olmuştur.

Saraylar

Saray padişah ve ailesinin yaşadığı yerdir.

-Sarayın dış kısmı birun , iç kısmı enderun denir.

-Sarayın harem kısmı padişahı eş , anne , kız ve saray cariyelerinin yeraldığı bölümdür.

-Osmanlı’da yapılan ilk saray Bursa Sarayı’dır. Orhan Bey döneminde yaptırılmıştır.

Edirne Sarayı Osmanlı’nın Avrupa’da yaptığı ilk saraydır.2Murat döneminde yapımına başlanmış , 2.Mehmet döneminde yapımı bitmiştir.

-Osmanlı Devleti’nin en uzun süre yönetildiği saray Topkapı Sarayı’dır. II.Mehmet İstanbul’da yaptırmıştır.

-İlk kalorifer sisteminin kullanıldığı saray İshak Paşa Sarayı’dır. Ağrı’da yapılmıştır.

Yıldız Sarayı III.Selim döneminde İstanbul’da yaptırılmıştır. II.Abdulhamit döneminde devlet yönetiminin yapıldığı saraydır.

Dolmabahçe Sarayı Avrupa örnek alınarak yapılmıştır. Abdülmecid döneminde yapılmıştır.

Çırağan Sarayı ve Beylerbeyi Sarayı Abdülaziz döneminde yapılmıştır. Mimarları ”Mimar Salkis Baalyan”dır.

Osmanlı Devleti sarayları hakkında daha fazla bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.

Divanıhumayun Görevlileri

-Padişah : Osmanlı ailesine mensuptur.

-Veziriazam : Ülkede padişahın mutlak vekilidir.

-Kubbealtı Vezirleri : Seyfiye sınıfındandır. 

-Kaptan-ı Derya : Seyfiye sınıfındandır. Donanmadan sorumludur. I.Süleyman döneminde divan üyesi olmuştur.

-Yeniçeri Ağası : Seyfiye sınıfındandır. İstanbul’un güvenliğinden sorumludur.

-Şeyhülislam : İlmiye sınıfındandır.I.Süleyman döneminde divan üyesi olmuştur.Kanunların dine uygunluğunu denetlemiştir.

-Kazasker : İlmiye sınıfındandır. Adalet ve eğitim işlerinin yürütülmesinden sorumludur.

-Defterdar : Kalemiye sınıfındandır. Maliye işlerinden sorumludur.

-Nişancı : Kalemiye sınıfındandır. İç ve dış yazışmalardan sorumludur. 

-Reisülküttap : Kalemiye sınıfındandır. Nişancıya bağlı görev yapmıştır. Daha sonradan divan üyesi olmuştur. Dış işlerden sorumludur.

Taşra Teşkilatı

-En büyük birim eyalettir. Yöneticileri beylerbeyidir.

-Eyaletten sonra sancaklar yer alır. Yöneticileri sancakbeyidir.

-Sancaklar kazalara ayrılır. Yöneticileri kadılardır.

-En küçük idare birim köy yada kariye denir. Yöneticileri Tımarlı sipahi , kocabaş , muhtar ve köy kethüdasıdır.

-Taşrada adli işlemlerden kadı , güvenlikten subaşı , çarşı pazar denetiminden muhtesip sorumludur.

Vergiler

-Haraç : Müslüman olmayan halktan alınan vergilerdir.

-Öşür : Devlet adına toprak ürünlerinden alınan vergidir. Müslümanlardan alınır.

-Cizye Vergisi : Müslüman olmayan erkeklerden yılda bir kez alınan baş vergisidir. Askere gitmemesine karşılık olarak.

-Zekat : Zengin Müslümanlardan alınan 40’ta 1 oranında alınan vergidir.Bazen doğrudan ihti­yaç sahiplerine zenginler tarafından verilir, bazen de devlet tarafından toplanırdı.

-Çift-Bozan : Toprağını terk edenlerden alınan vergidir. Tımarlı Sıpahiler toplardı.

-Resm-i Çift : Müslüman halktan, tasarruf etmiş olduğu tam veya yarım çiftlik yer kar­şılığı olarak alınırdı.

-Baclar ve Gümrük resimleri : Ticaretle uğraşan kişilerden alınan vergilerdir.

-Avariz : Olağanüstü zamanlarda devlet tarafından alınan vergidir.

Toprak Yapısı

Miri Arazi : Sahibi devlettir. Ekilip biçilmesi için reayaya(yönetim altındaki halk) bırakılmıştır.

-Miri Arazi Dirlik : Gelirleri yararlılığı görelen kişilere verilen topraktır.

-Miri Arazi Paşmaklık : Gelirleri padişah kızları ve ailesi için ayrılan topraktır.

-Miri Arazi Ocaklık : Gelirleri kale muhafızlarına ve tersane giderlerine ayrılan topraktır.

-Miri Arazi Malikane : Üstün hizmetlerine karşılık bazı devlet görevlilerine verilen toprak.

-Miri Arazi Yurtluk : Gelirleri sınırdaki askerlere verilen toprak.

-Miri Arazi Vakıf : Geliri hayır kurumları için ayrılan toprak.

-Miri Arazi Mukataa : Geliri devlet hazinesi için ayrılan toprak.

Mülk Arazisi : Kişilere ait olan topraklardır.

-Mülk Arazisi Öşri Toprak : Müslümanlara ait topraklar.

-Mülk Arazisi Haraci Toprak : Müslüman olmayanlara ait topraklar.

Kapıkulu Askerleri

Acemioğlanlar Ocağı : I.Murat döneminde kurulmuştur. Devşirme usulü ile toplanan gayrimüslimlerin eğitildiği yerdir.

Yeniçeri Ocağı : I.Murat döneminde kurulmuştur. Padişaha bağlı piyadelerdir. Evlenmeleri ve başka işte çalışmaları yasaktır.II.Mahmut kaldırmıştır.

Topçu Ocağı : I.Murat döneminde kurulmuştur. Top atmak , top dökmek ve top mermisi yapmak görevlerindendir.

Cebeci Ocağı : II.Mehmet döneminde kurulmuştur. Ordunun silahlarını ve tamirlerini yapan ocaktır.

Top Arabacıları Ocağı : Top arabalarının yapımı ve topların taşınması işlerine bakarlardı.

Humbaracı Ocağı : Humbaracı Ahmet Paşa kurumştur(I.Mahmut dönemi).Havan topu ve el bombası yapımı işlerine bakarlardı.

Lağımcı Ocağı : Yer altından yollar açarak fitil ve barutla kale bedenlerini yıkmak ve siper kazmak gibi vazifelerde bulunurlardı.

Sipahi ve Silahtarlar : Savaşta padişahı ve padişahın çadırını korurlardır.

Sağ ve Sol Ulufeciler : Savaşta saltanat sancağını korurlardı.

Sağ ve Sol Garipler : Savaşta ordunun ağırlıklarını ve hazineyi korurlardı.

Not: Kapıkulu Askerlerinin yaya birlikleri ; Acemioğlanlar , Yeniçeri , Topçu , Cebeci , Top Arabacıları , Humbaracı ve Lağımcı Ocaklarıdır. Atlı birlikleri Sipahi ve Silahtarlar , Sağ ve Sol Ulufeciler , Sağ ve Sol Garipler’dir.

Not: Kapıkulu askerleri devletten üç ayda bir ”Ulufe” adı verilen maaş alırlardı.

Not: Culüs bahşişi tahta geçen yeni padişah tarafından askerlere ve memurlara verilen hediyedir.

Kültür ve Medeniyet , Kültür ve Medeniyet

One thought on “Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyet Tarihi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir